Κωνσταντίνος Μπατσιόλας

15 Αυγούστου 1261 : ο Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγος εισέρχεται θριαμβευτικά στην Κωνσταντινούπολη Το Καλοκαίρι του 1261 μικρές αριθμητικά δυνάμεις υπό τον Αλέξιο Στρατηγόπουλου κινούνται στις περιοχές της ανατολικής Θράκης πλησίον της Κωνσταντινούπολης. Πληροφορούνται ότι η Πόλη είναι χωρίς υπερασπιστές -όλα τα λατινικά στρατεύματα απουσιάζουν. Ήταν μια μοναδική ευκαιρία να ανακαταληφθεί η Κωνσταντινούπολη μετά από 57 έτη λατινικής κυριαρχίας. Στις 12-13 Απριλίου 1204 οι Σταυροφόροι και οι Βενετοί της Δ΄ Σταυροφορίας πετυχαίνουν αυτό που δεν είχε συμβεί ποτέ: κατα λα μβάνουν την Κωνσταντινούπολη. Ακολουθεί μιας ανείπωτης φρίκης λεηλασία. Τον Μάιο στέφεται ο Βαλδουίνος της Φλάνδρας (1204-1205) ως πρώτος Λατίνος Αυτοκράτορας της Κωνσταντινούπολης και πρακτικά ιδρύεται η Λατινική Αυτοκρατορία της Κωνσταντινούπολης. Το νέο αυτό κρατικό μόρφωμα αποδείχτηκε θνησιγενές και βραχύβιο. Οι Λατίνοι (Φράγκοι κυρίως και Βενετοί) καταλαμβάνουν διάφορες   περιοχές του ελλαδικού χώρου και...

Λάθη στη χρήση της γλώσσας Λάθη όλοι κάνουμε στη χρήση της γλώσσας…ειδικά στον προφορικό λόγο…. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να βελτιώσουμε την έκφρασή μας και να ελαχιστοποιήσουμε τα λάθη μας… Φιλοδοξία του παρόντος άρθρου είναι να παρουσιάσουμε μερικά λάθη που κάνουμε στη χρήση ορισμένων λέξεων… 1.  Κατ’ αρχάς & κατ’ αρχήν  : «κατ’ αρχάς» είναι το σωστό, κι όχι «κατ’ αρχήν», όταν θέλουμε να πούμε «αρχικά, εν πρώτοις, πρώτα πρώτα». Σύμφωνα με το Γ.Μπαμπινιώτη το «κατ’ αρχήν» σημαίνει «στα βασικά σημεία» (π.χ. ψηφίστηκε το νομοσχέδιο κατ’ αρχήν). Και συμπληρώνουμε για τη χρήση της ίδιας λέξης : απαρχής = από την αρχή, εξαρχής =από την αρχή εξυπαρχής =από τότε που υπάρχει κάτι επί της αρχής =κατ’ αρχήν ως σύνολο ευθύς εξ αρχής =από την πρώτη κιόλας στιγμή 2.  εγκύπτω & ενσκήπτω  : συχνά οι δημοσιογράφοι προκειμένου να εντυπωσιάσουν μπερδεύουν τη χρήση αυτών των δύο λέξεων. «Εγκ...

Ο Θεοφάνης ο Ομολογητής και η Χρονογραφία του… Ο Θεοφάνης ο Ομολογητής και η χρονογραφία του…. Βίος Ένας από τους σημαντικότερους χρονογράφους του Βυζαντίου είναι ο Θεοφάνης ο Ομολογητής. Ο ίδιος είχε ευγενική καταγωγή (ο πατέρας του Ισαάκιος πιθανώς να ήταν στρατηγός) και είχε μεγάλη ακίνητη περιουσία και πολλά κτήματα στη Βιθυνία, στην οποία περιλαμβανόταν και μια μονή στη νότια Προποντίδα. Ο Θεοφάνης γεννήθηκε γύρω στα 760 και έμεινα ορφανός από πατέρα σε παιδική ηλικία. Ήταν βαφτιστικός του μετέπειτα αυτοκράτορα Λέοντα Δ΄ (775 -780) και προφανώς προστατευόμενός του. Σε νεαρή ηλικία αρραβωνιάστηκε και παντρεύτηκε μια κοπέλα της υψηλής κοινωνίας της Κωνσταντινούπολης. Για κάποιο χρονικό διάστημα ήταν στην υπηρεσία του αυτοκράτορα με το αξίωμα του «στάτορα» και με δικά του έξοδα επέβλεψε τα οχυρωματικά έργα στην Κύζικο. Όμως, ο έγγαμος βίος απωθούσε και τους δύο συζύγους και αποφάσισαν από κοινού να μοιράσουν τα πλούτη τους στους φτωχούς και να εγκαταβιώσουν σε διαφορετικ...

Οι Έλληνες στη Βαγδάτη….. Οι Αρχαίοι Έλληνες στη μουσουλμανική Βαγδάτη… Είναι γνωστή η επίδραση του αρχαίου ελληνικού κόσμου στον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Όμως, είναι άγνωστη η τεράστια επίδραση που άσκησε η αρχαία ελληνική σκέψη στον αραβικό και ισλαμικό πολιτισμό του Μεσαίωνα. Ως τα μέσα του 8ου αιώνα, μόλις εκατό χρόνια μετά την εμφάνισή του, ο κόσμος του Ισλάμ είχε απλωθεί σε ένα τεράστιο γεωγραφικό χώρο. Από την κεντρική Ασία ως τις ακτές του Ατλαντικού ένα μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού ασπάζονταν το Ισλάμ, προσευχόταν στραμμένο προς τη Μέκκα και αναγνώριζε τον Μωάμεθ ως τον Προφήτη του Θεού. Το Κοράνι απαγγελλόταν και ερμηνευόταν και η γλώσσα της θρησκείας ήταν η αραβική. Παρά τις τοπικές διαφορές στον πολιτισμό, η πίστη στο Ισλάμ και η αραβική γλώσσα ήταν τα στοιχεία που συνιστούσαν την πολιτισμική ενότητα του χώρου και των ανθρώπων. Η Μέκκα ήταν το θρησκευτικό κέντρο του ισλαμικού κόσμου και η Δαμασκός ήταν η πρωτεύουσα της πρώτης δυναστείας των Αράβων μουσουλμάνων,...

Η Χρονογραφία στο Βυζάντιο….. Οι περισσότεροι γνωρίζουμε τους ιστορικούς της κλασικής αρχαιότητας, όπως τον Ηρόδοτο, το Θουκυδίδη και τον Ξενοφώντα…..Λίγα όμως γνωρίζουμε για την καταγραφή των ιστορικών γεγονότων την εποχή του Βυζαντίου… Με το παρόν άρθρο θα επιχειρήσουμε να φωτίσουμε κάποιες πτυχές της Χρονογραφίας, ενός γραμματειακού είδους που ανήκει στην ιστοριογραφία και σημείωσε αξιοσημείωτη ανάπτυξη κατά τους βυζαντινούς αιώνες…. Η χρονογραφία ως γραμματειακό είδος ανήκει στην ιστοριογραφία, αλλά έχει διαφορές από το κλασικό ιστορικό έργο. Η χρονογραφία απευθυνόταν κυρίως στα πλατιά λαϊκά στρώματα. Σκοπός ενός συγγραφέα χρονογραφίας ήταν το έργο του να είναι ευπρόσιτο και προσπελάσιμο από το μέσο αναγνώστη των λαϊκών τάξεων και από τους μοναχούς. Δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι πολλές χρονογραφίες έχουν γραφεί από μοναχούς. Η γλώσσα των χρονογραφιών είναι κατά βάση η καθομιλουμένη, αν και προφανώς δεν απουσιάζουν τα λόγια-αττικίζοντα στοιχεία. Οι χρονογράφ...